32 - سخنرانى حضرت امير المؤمنين ( ع ) از جابر از حضرت ابى جعفر عليه السلام روايت شده كه حضرت امير المؤمنين عليه السلام در صفين سخنرانى فرمودند ، سپس خدا را ستايش كرد و درود بر پيامبرش فرستاد بعد فرمود : خداى تعالى براى من بر شما حقى قرار داده ، بسبب سرپرستى كردن كار شما و بسبب مقام و درجه‌اى كه خداى عزّ ذكره در ميان شماها به من داده و از براى شماها بر من بمانند همان حقى است كه من بر شماها دارم ، حق از همه چيز زيباتر و برازنده‌تر است در مقام توصيف و از همه چيز شايانتر است در پيشگاه عدالت عمومى براى هر كس اجرا شود خود او را مقيد و محدود ميسازد و بر عليه كسى اجرا نشود جز اينكه بسود او هم باشد و اگر براى كسى ممكن بود كه حق بسود او باشد و هيچ حقى بر زيان او نباشد اين خاص براى خداى عز و جل شايسته است نه براى خلق خدا زيرا اوست كه بر بنده‌هايش همه گونه توانائى دارد و بر هر وجهى مقدرات خود را بچرخاند به حق و عدالت رفتار كرده است ولى خدا هم حق خود را بر مردم همين مقرر كرده كه او را پيروى كنند و كفاره و جبران طاعت آنان را بپاداش نيك بر خود مقرر داشته از راه تفضل و بخشش و كرم و توسعه بخشى بدان چه او پيش از آنها اهل و شايسته‌ى آنست . سپس از حقوق خود شمرده است حقوقى را كه بر مردم نسبت به يكديگر واجب و مقرر داشته و آنها را روبرو در برابر هم قرار داده است كه گروهى گروه ديگر را سبب شود و سزاوار نمىشود بعضى آنان را مگر در برابر گروهى ديگر پس بزرگترين حق واجب خداى تعالى از اين حقوق حق زمام‌دار است بر رعيت و حق رعيت است بر زمامدار در برابر آنكه خداى عز و جل آن را براى سود هر دو طرف بر يك ديگرشان مقرر و واجب داشته است و آن را مايه نظام و انس و آميزش آنان ساخته و وسيله عزت دين و پايش سنت‌هاى حق در ميان آنها .